Posts

Showing posts with the label सण आणि उत्सव

द्वितीय दुर्गा : ब्रह्मचारिणी ( नवदुर्गा विशेष )

Image
  दधाना करपद्माभ्यामक्षमालाकमण्डलू। देवी प्रसीदतु मयि ब्रह्मचारिण्यनुत्तमा ॥   नवरात्रीचा दुसरा दिवस अर्थात दुसरी माळ , दुर्गा देवीचे द्वितीय स्वरुप ब्रह्मचारिणी देवीला समर्पित आहे. माता ब्रह्मचारीणीचा जन्म पर्वराज हिमावत आणि त्यांची पत्नी मेनवती यांच्या पोटी झाला. पर्वताची कन्या असल्याने त्यांना ' पार्वती ' असे संबोधले जाऊ लागले. बालपणापासूनच त्यांनी नारद मुनींकडून भगवान शिवाच्या अनेक कथा ऐकल्या होत्या. त्या कथांचा प्रभाव पडून , भगवान शिवालाच आपला पती म्हणून प्राप्त करण्याचा त्यांनी निश्चय केला. त्या काळात भगवान शिवाने सांसारिक जीवन त्यागून संन्यास स्वीकारला होता आणि ते हिमालयात ध्यानमग्न होऊन राहत होते. पार्वतींनी त्यांच्या निवासस्थानाची देखभाल करण्याचे व्रत स्वीकारले ; त्या जागा स्वच्छ ठेवणे , अन्नाची व्यवस्था करणे आणि फुलांनी सजावट करणे अशी कामे त्या करत असत. त्यासोबतच त्या ध्यान आणि प्रार्थनाही करत असत. सुरुवातीला त्या केवळ फळे आणि फुले खाऊन अल्पाहारावर राहत असत , परंतु कालांतराने त्यांनी केवळ पालापाचोळा खाऊन राहण्यास सुरुवात केली. अखेरीस , त्यांनी अन्न आणि पा...

पहिली दुर्गा : शैलपुत्री (नवदुर्गा विशेष )

Image
  समस्त वाचक , हिंदू माता भगिनी आणि बांधवांना शारदीय नवरात्रउत्सवाच्या अनेक शुभेच्छा ! हिंदू संस्कृतीत सण-उत्सवांना विशेष स्थान आहे , पण त्या सर्वांमध्ये आद्यशक्ती जगदंबेचा महिमा गाणारा आणि भक्तांच्या मनात चैतन्य फुलवणारा सर्वात मोठा उत्सव म्हणजे ' शारदीय नवरात्र '. अश्विन शुद्ध प्रतिपदेपासून सुरू होणारा हा नऊ दिवसांचा नऊ रात्रींचा सोहळा म्हणजे केवळ धार्मिक पूजा अर्चा नसून , आपल्यातील वाईट प्रवृत्तींवर चांगल्या वृत्तींचा विजय मिळवण्याचा आणि नवचैतन्याचा उत्सव आहे. नवरात्रीच्या या नऊ दिवसांत देवीच्या नऊ वेगवेगळ्या रूपांची (नवदुर्गा) पूजा केली जाते, त्या  नवदुर्गांचे स्मरण तसेच त्या बद्दल माहिती सांगणारी लेख माला आम्ही सादर करत आहोत. नवदुर्गातील पहिली मान ले  गेलेले दुर्गेचे रूप म्हणजे " माता शैलपुत्री " होय. वन्दे वाञ्च्छितलाभय चन्द्रार्ध कृतशेखरम् । वृषारूढाम् शूलधारम् शैलपुत्रीम् यशस्विनीम् ॥   पौराणिक कथेनुसार , शैलपुत्री हा भगवान शंकराची पत्नी " माता सती " यांचा पुनर्जन्म होय. कथा सतीची : राजा दक्ष यांची कन्या सती हिने , आपल्या कुटुंबियांच्या...